Nasz patron
Władysław Grabski urodził się 7 lipca 1874 w Borowie nad Bzurą. Był synem ziemianina Feliksa i Stanisławy Mittelstaedt. Jego bratem był polityk Stanisław, a siostrą Zofia Kirkoń – Kiedroniowa (1872-1952), której drugi mąż – Józef Kiedroń był znanym politykiem II RP. Prawdopodobnie w 1902 roku ożenił się z Katarzyną Lewandowską (25 listopada 1879 – 9 marca 1946), z którą miał 4 synów (Wacława, Władysława Jana, Zdzisława oraz Andrzeja Kazimierza).W latach młodości związany z ruchem socjalistycznym. W latach 1892-1897 studiował nauki polityczne i historię w Paryżu (na Sorbonie), później zaś nauki rolnicze w Halle. Po powrocie osiadł w rodzinnym majątku w Borowie. Prowadził działalność gospodarczo-społeczną i naukową, zajmując się głównie tematyką wiejską. Był trzykrotnie posłem do rosyjskiej Dumy w latach 1905-1912 z ramienia Narodowej Demokracji. Działał potem w Centralnym Towarzystwie Rolniczym, był jego wiceprezesem. W latach 1904-1922 związany z obozem narodowym. W latach 1914-1915 prezes Centralnego Komitetu Obywatelskiego, kierując jego działalnością w Rosji w latach 1915-1918.
Pod koniec I wojny światowej był uwięziony przez Niemców. W 1918 objął funkcję ministra rolnictwa w gabinecie Józefa Świeżyńskiego, lecz tylko na 13 dni. W roku 1919 był posłem na Sejm z ramienia Związku Ludowo-Narodowego. Premierem rządu Rzeczypospolitej 23 czerwca 1920 – 24 lipca 1920 oraz 19 grudnia 1923 – 13 listopada 1925 (a także ministrem skarbu). Brał udział w konferencji w Spa w 1920 roku. Piastował te stanowiska w czasie wojny polsko-bolszewickiej, przede wszystkim w okresie sukcesów ofensywy Armii Czerwonej.
Był głównym twórcą i realizatorem tzw. „planu stabilizacyjnego", który polegał na reformie skarbu i waluty. W 1920 doprowadził do powstania prywatnego, niezależnego od państwa, Banku Polskiego i w 1924 wymiany starej waluty marki polskiej na złotego w relacji 1,8 mln marek polskich:1 złotego. Plan doprowadził do zwalczenia hiperinflacji. Jego dziełem było opracowanie planu reformy rolnej, przyjętej przez Sejm. W 1924 roku z jego inicjatywy utworzono Bank Gospodarstwa Krajowego.
Po podaniu się do dymisji w roku 1925 nie odgrywał roli politycznej i zajął się pracą naukową w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego. Był rektorem tej uczelni w latach 1926-1928. W roku 1936 założył Instytut Socjologii Wsi. Był prezesem Towarzystwa Ekonomistów i Statystyków Polskich.
Władysław Grabski zmarł 1 marca 1938 w Warszawie.
Do pobrania:
„Władysław Grabski polityk, mąż stanu, reformator” – książka autorstwa Wojciecha Morawskiego wydana przez NBP w okazji 80-lecia banku centralnego w Polsce
„Rzut oka na dzieje polskiej bankowości centralnej” – książka autorstwa Cecylii Leszczyńskiej wydana przez NBP